Een verstoorde blaas- en darmfunctie: impact op de kwaliteit van leven

Written by Merel Zitter, 14-aug-2020

Find me on:

Wanneer de functie van darm en blaas is verstoord, kan dat een grote impact hebben op de kwaliteit van leven. Vaak blijven mensen rondlopen met hun klachten uit angst om erover te praten met hun arts of verpleegkundige. Ze weten daardoor vaak niet welke behandelingen of andere oplossingen er zijn die kunnen helpen hun leven te verbeteren.

wellspect-changing-approaches-to-neurogenic-bladder-and-bowel-a-case-for-patient-centered-care

Blaas- en darmstoornissen beïnvloeden de kwaliteit van leven in velen opzichten. Hieronder staan een aantal veelvoorkomende symptomen die u wellicht al kent. Per individuele patiënt komen daar vaak nog andere symptomen bij, afhankelijk van hun persoonlijke leefomstandigheden.

  • Verminderd gevoel van welzijn1
  • Minder eigenwaarde2
  • Angst en depressie2
  • Tijdrovende toiletbezoeken door darmproblemen3
  • Beperkingen bij dagelijkse activiteiten1,2 en toename van sociaal isolement2,3

Negatieve en levensveranderende gevolgen

Wanneer blaas- en darmstoornissen worden veroorzaakt door neurogene schade, neemt de kwaliteit van leven over het algemeen nog verder af. Ze worden ook wel gezien als dé gevolgen met de meeste impact op de kwaliteit van leven na het hebben van een dwarslaesie.3

Een patiënt met meer dan 30 jaar ervaring met een dwarslaesie zegt hierover het volgende:

Als ik ze zou moeten rangschikken, dan komen mijn darmproblemen bovenaan te staan. Deze zijn veruit het meest vervelend. Daarna komen de blaasproblemen en vervolgens pas het verlies van seksuele functie. Door mijn hoge laesie heb ik een vrij beperkte arm- en handfunctie, maar toch vind ik mijn continentieproblemen een stuk vervelender.

De meerderheid zoekt geen professionele hulp

Ongetwijfeld zijn er veel mensen die hun incontinentieproblemen proberen te verhullen en terughoudend zijn om erover te praten. Dit kan te maken hebben met schaamte of met de overtuiging dat incontinentie nou eenmaal normaal is bij vrouwen na een bevalling of bij mannen en vrouwen vanaf een bepaalde leeftijd. Door gebrek aan kennis over de mogelijke behandelopties, ontstaat het gevoel dat er niets aan gedaan kan worden.5

Het volgende citaat is van een vrouw die lijdt aan blaas- en darmproblemen vanwege MS.

Het zijn allemaal zeer persoonlijke onderwerpen. Mensen in mijn omgeving voelen zich vaak niet op hun gemak om het onderwerp aan te snijden en het is vermoeiend om het steeds uit te moeten leggen. Daarnaast is er voor mij, en voor vele anderen met mij, een grote mentale drempel. Continentieproblemen kunnen een enorme negatieve impact hebben op emotioneel en relationeel gebied.

Met de juiste hulp kunnen blaas- en darmsymptomen en de levenskwaliteit aanzienlijk worden verbeterd6, maar helaas zoekt twee derde van degenen met incontinentieproblemen geen hulp. Vaak vanwege schaamte of de overtuiging dat het normaal is of niet kan worden verholpen.5 Ook hebben patiënten de neiging om het onderwerp te vermijden tijdens een doktersbezoek. Om die redenen rust er een grote verantwoordelijkheid bij de zorgverleners om tijdens een consult standaard te vragen naar continentieproblemen.6

Wanneer bepaalde onderwerpen tijdens een consult niet worden uitgevraagd, kan dat van grote invloed zijn wanneer een passende behandeling moet worden gekozen. Een effectief consult waarin de persoonlijke symptomen en dagelijkse problemen van de betreffende patiënt besproken worden, is essentieel voor een succesvol behandelplan.9

Hoe komen wij meer te weten over de behoeften van de patiënt?

Vragenlijsten

Verschillende soorten studies hebben uitgewezen dat vertrouwelijke vragenlijsten meer accurate gegevens opleveren dan face-to-face interviews. Gezien de terughoudendheid om incontinentieproblemen te bespreken, zelfs met een vertrouwde zorgverlener, is deze uitkomst niet geheel verrassend.5

Gezamenlijke aanpak

Kortom, zorgverlener en patiënt moeten samen een manier vinden om de blaas- en darmproblemen te bespreken. Beiden moeten de onderwerpen niet vermijden, maar bespreekbaar maken. Alleen dan komt het tot succesvolle communicatie en beter begrip van de problemen van de patiënt. Vervolgens kan er een beter passende behandeling gestart worden, wat kan leiden tot verbetering van de patiënttevredenheid en levenskwaliteit en mogelijk tot lagere zorgkosten.9

Gratis download

Wij hebben een checklist opgesteld voor gebruik bij blaas- en darmconsultaties – download de gratis checklist om te gebruikten met uw patiënten.

Download checklist blaas en darm

1. Whitehead WE, Borrud L, Goode PS, et al. Fecal incontinence in US adults: epidemiology and risk factors. Gastroenterology. 2009;137(2):512-17.
2. Edwards NI, Jones D. The prevalence of faecal incontinence in older people living at home. Age Ageing. 2001;30(6):503-7. 
3. Ranson RN, Saffrey MJ. Neurogenic mechanisms in bladder and bowel ageing. Biogerontology. 2015;16(2):265-84. 
5. Wu JM, Matthews CA, Vaughan CP, Markland AD. Urinary, fecal, and dual incontinence in older U.S. Adults. J. Am. Geriatr. Soc. 2015;63(5):947-53. 
6. Zickler CF, Richardson V. Achieving continence in children with neurogenic bowel and bladder. J. Pediatr. Health Care. 2004;18(6):276-83.
9. Johannessen HH, Stafne SN, Falk RS, Stordahl A, Wibe A, Morkved S. Prevalence and predictors of double incontinence 1 year after first delivery. Int. Urogynecol. J. 2018. doi:10.1007/s00192-018-3577-7. 

Topic: Interactie tussen blaas en darm, Kwaliteit van leven